De Psychometer™ is een uniek digitaal psychologisch instrument dat inzicht geeft in jouw psychische werkelijkheid volgens de  psychologische basisbehoeften¹. Het is een tool die jou kan helpen met de bewustwording van jouw psychische landschap, dat vanuit het verleden en het heden wordt bekeken en bevraagd.

Na de meting krijg je direct de uitslag op het scherm te zien. De persoonlijke inzichtkaart² geeft als momentopname puur terug waar er spanningen zijn of juist niet. Hierbij werken we met de bedding-en-moddermethode³. Je kan hem zelf bestuderen of hem samen met een hulpverlener bespreken.

Zo werkt het

Ons uitgangspunt

Wij geven geen diagnose maar trachten jou meer inzicht te geven en als doel de bewustwording van jouw psychische landschap te verhogen. 
Er zitten geen addertjes onder het gras en we vragen geen geld om jouw inzichtkaart te tonen. We doen dit volledig vanuit zuiverheid — met als enige doel jou een eerlijk en helder inzicht te geven in jouw psychisch landschap^4.

“ De mens leeft veelal met één voet in de bedding en één in de modder.
Met de Psychometer willen we je helpen inzichtelijk te maken waar jij in staat! ”

Klik hier om de meting te starten

1. Veiligheid en bescherming
De behoefte aan fysieke én emotionele veiligheid. Een mens moet kunnen rusten in de zekerheid dat zijn bestaan niet bedreigd wordt. Ontbreekt dit, dan ontstaat onrust, hyperalertheid of verlamming.

2. Geborgenheid en hechting
De behoefte aan nabijheid, warmte en onvoorwaardelijke liefde. Wordt meestal in de eerste levensjaren gevormd; vormt de basis voor vertrouwen en relaties.

3. Erkenning en waardering
De behoefte gezien en bevestigd te worden in wie men ís, niet wat men dóet. Hieruit groeit zelfwaarde en bestaansrecht. Afwijzing of negering tast het gevoel van bestaan direct aan.

4. Verbondenheid en betrokkenheid
De behoefte deel uit te maken van een groter geheel — leef/woongroep, gemeenschap, mensheid. De mens is van nature relationeel; isolement of uitsluiting ontneemt de bedding.

5. Gelijkwaardigheid en rechtvaardigheid
De behoefte aan eerlijke omgang en gelijke waardigheid. De mens verdraagt onrecht niet, omdat het de morele orde schendt waarop samenleven rust.

6. Zin en betekenis
De behoefte dat het leven en het eigen handelen ergens toe dienen. Wanneer zin ontbreekt, ontstaat leegte, somberheid of zinloosheid.

7. Autonomie en invloed
De behoefte richting te mogen geven aan het eigen leven. Geen macht, maar zeggenschap over keuzes en grenzen. Onderdrukking of controle tast de innerlijke vrijheid aan.

8. Waarheid en zuiverheid
De behoefte dat wat men leeft en ervaart klopt met de werkelijkheid. Leugen, hypocrisie of onwaarheid veroorzaken innerlijke verscheurdheid. De mens floreert pas in zuiverheid — in overeenstemming tussen binnen en buiten.

Inzichtkaart is het persoonlijke overzicht dat na de meting zichtbaar wordt. Het toont welke onderdelen in bedding leven en welke in modder zijn beland. Elke regel verwijst naar een kernvraag met uitleg en eventuele aanvulling. De inzichtkaart is geen oordeel, maar een spiegel van jouw werkelijkheid.

De Psychometer gaat uit van de universele normen en waarden waarin een mens zich veilig, gedragen en verbonden weet — de voedingsbodem van het leven zelf. Zoals het leven is bedoeld voor mens, dier, bomen en planten. We vertrekken vanuit het gedachtengoed dat de baby als zuiver mens op aarde komt, met natuurlijke basisbehoeften en noden en vrij is van opgelegde normen en waarden en het volgen van systemen.

In bedding zijn de psychologische basisbehoeften vervuld: er is rust, vertrouwen, eerlijkheid en menselijke warmte. Het is geen toestand, maar een levende verhouding met het leven zelf. Bedding betekent dat je leeft in overeenstemming met de natuurlijke orde en met wat waar is.

Modder duidt op de vervormde of verstoorde lagen van het mens-zijn — waar de natuurlijke bedding van de mens is aangetast. Het kan duiden op onder andere; angst, schuld, schaamte, macht, ontkenning, verlatenheid, misbruik, verharding, gebruik van wereldse systemen en het verliezen van de werkelijke zuivere bedding waarin een mens behoort te leven.

Alle items die in de modder verschijnen zijn niet per se fout, het laat zien waar jij als mens in terecht bent gekomen door de levensloop, de levensomstandigheden en de opvoeding. Het laat ook de schade zien die is ontstaan in jouw leven. Het is geen oordeel, maar een inzicht om mee aan de slag te gaan om weer in de bedding van het leven te kunnen komen.

Een psychisch landschap verwijst naar de innerlijke belevingswereld van een persoon: de mentale en emotionele omgeving waarin iemand zich bevindt en beweegt.

Het omvat de samenhang van gedachten, emoties, waarden, herinneringen en ervaringen, waarvan een deel bewust is en een deel buiten directe waarneming ligt. Dit landschap is geen overzicht of model, maar een levende werkelijkheid die zich toont in hoe iemand zich verhoudt tot zichzelf, anderen en de situatie waarin hij leeft.

Wat in dit psychisch landschap zichtbaar wordt, kan worden teruggelegd in een inzichtkaart: niet als verklaring of vastlegging van het geheel, maar als een momentane spiegel van wat zich op dat moment aandient.

De Psychometer is ook als instrument ideaal geschikt voor een allereerste onderzoek en inzichtelijk maken van wat er bij de mens speelt in het huidige psychische landschap.

Klik hier als hulpverlener voor meer uitleg

Ja. Er is bewijs dat het zenuwstelsel kan veranderen en verbeteren, maar dat bewijs is begrensd, gelaagd en niet absoluut. Het spreken over “herstel” zonder deze grenzen te benoemen is onjuist.

Hieronder staat wat feitelijk is aangetoond, en waar de grens ligt.

Wat wél is aangetoond

1. Neuroplasticiteit is onomstreden
Het centrale en autonome zenuwstelsel zijn veranderbaar tot op hoge leeftijd.

• Stress- en traumagerelateerde patronen (zoals verhoogde amygdala-activiteit en verminderde prefrontale regulatie) kunnen aantoonbaar verschuiven.
• Dit is objectief gemeten via fMRI, EEG en HRV-metingen.

Dit staat los van ideologie; dit is basale neurowetenschap.

2. Regulatie kan verbeteren na traumagerichte interventies
Bij mensen met PTSS en ontwikkelingstrauma is herhaaldelijk gevonden:

• afname van chronische stressactivatie
• toename van vagale tonus (parasympathische activiteit)
• verbetering van zelfregulatiecapaciteit

Dit is waargenomen na onder andere:

• EMDR
• lichaamsgerichte therapieën
• adem- en aandachtstraining
• neurofeedback

3. Het autonome zenuwstelsel blijft leerbaar
Het autonome zenuwstelsel is niet volledig autonoom. Via herhaalde veilige ervaringen kan het:

• minder snel in vecht/vlucht of bevriezing schieten
• sneller terugkeren naar rust
• minder intens reageren op bekende triggers

Dit is zichtbaar in onder andere hartslagvariabiliteit (HRV) en stresshormoonprofielen.

Wat vaak wordt weggelaten — maar cruciaal is

Herstel hangt niet alleen af van plasticiteit, maar van tijd en moment

Het zenuwstelsel gedraagt zich als elk biologisch materiaal onder belasting:

• Belasting + duur bepalen de uitkomst
• Wordt de belasting op tijd weggenomen, dan ontstaat vervorming zonder breuk
• Wordt de belasting te laat weggenomen, dan ontstaat structurele schade of breuk

Neuroplasticiteit betekent dan niet herstellen, maar aanpassen rondom beschadiging.

Er bestaat een punt van onomkeerbaarheid

Bij langdurige, herhaalde of vroeg ontstane overbelasting kan het zenuwstelsel:

• structureel vervormd raken
• permanent in overlevingsstand blijven
• zijn oorspronkelijke draagkracht verliezen

Na dit punt is sprake van blijvende schade.
Verbetering kan nog optreden, maar:

• niet als herstel
• niet als terugkeer
• niet als “genezing”

Wat resteert is leefbaarheid, compensatie en ondersteuning, vergelijkbaar met hoe de medische zorg omgaat met blijvend lichamelijk letsel.

De fundamentele grens

• Neuroplasticiteit is reëel, maar niet oneindig.
• Aanpassing is niet hetzelfde als herstel.
• Overleving is niet hetzelfde als gezondheid.

Spreken over herstel zonder deze grens te benoemen is misleidend.

Samenvattend

• Het zenuwstelsel kan veranderen en regulatie kan verbeteren
• Dit geldt alleen zolang de belasting op tijd stopt
• Bij overschrijding van de draagkracht ontstaat blijvende schade
• Na dat punt is herstel principieel niet meer mogelijk
• Alleen functioneren binnen nieuwe grenzen resteert

Dit geldt voor lichaam en psyche evenzeer.
Ze zijn geen gescheiden systemen, maar één biologisch geheel.

Trauma is geen toestand, geen diagnose en geen identiteit.
Trauma is een letsel.

Bij lichamelijk trauma is het letsel zichtbaar in het lichaam.
Bij psychisch trauma is het letsel zichtbaar in het zenuwstelsel.

Begrippen:

zenuwstelsel = het biologische systeem
regulatiesysteem = de werking en afstemming daarvan

Het zenuwstelsel verwerkt signalen van veiligheid, spanning, stress en gevaar.
Het regulatiesysteem beschrijft hoe dat systeem zichzelf afstemt, reageert en terugkeert naar balans.

De hersenen spelen hierin een directe rol, maar trauma is geen “probleem in het hoofd”.
Trauma kan leiden tot ontregeling van het menselijke regulatiesysteem, waardoor het zenuwstelsel langdurig in alarm, spanning, waakzaamheid of ontregeling kan blijven staan.

Ontstaan van trauma

• iets komt van buitenaf
• met kracht
• en doorbreekt wat intact was

Trauma betekent dus letterlijk: een doorbreking van het bestaande draagvlak:

• iets dat droeg
• dat doorbroken is
• en daardoor niet meer functioneert zoals ervoor

Fabel

“Trauma is hoe iemand zich voelt.”

Dat klopt niet.
Gevoelens kunnen reacties zijn op trauma, maar zijn niet het trauma zelf.

Wanneer trauma gelijkgesteld wordt aan gevoelens:

• vervaagt het onderscheid tussen wond en reactie
• wordt alles “trauma”
• verliest het woord zijn betekenis

Het moment is doorslaggevend

Bij een trekbanktest geldt:

• belasting + tijdsduur bepalen de uitkomst
• zet je op tijd uit → plastische vervorming
• zet je te laat uit → breuk

Dat principe geldt één-op-één voor menselijk lichaam én psyche.
Herstel is dus geen eigenschap van:

• wilskracht
• therapievorm
• motivatie

Maar van:

• wanneer de belasting stopt
• hoe lang die heeft geduurd
• of herstelprocessen nog mogelijk zijn

Dit wordt in de psychiatrie nauwelijks meegenomen.

De medische zorg snapt dit wél

En dat is geen toeval.

In somatische geneeskunde is het normaal om te zeggen:

• “Dit geneest nooit meer volledig.”
• “Dit wordt functioneel, niet zoals het was.”
• “Hier is blijvende schade.”
• “Hier rest amputatie.”
• “Hier is overlijden het gevolg.”

Dat wordt niet als hard gezien, maar als professioneel en eerlijk.

Niemand zegt tegen iemand met:

• een dwarslaesie → “denk positiever”
• een amputatie → “met de juiste therapie groeit het wel terug”

Daar kent men de grens.

En precies daar ontspoort de psychiatrie

In de psyche zegt men wél:

• “Het is te herstellen.”
• “Het zenuwstelsel is plastisch.”
• “Met de juiste behandeling kan iedereen verbeteren.”

Maar men vergeet:

• plasticiteit ≠ oneindigheid
• aanpassing ≠ herstel
• overleving ≠ gezondheid

De tijdsfactor en het punt van onomkeerbaarheid worden structureel genegeerd.

Psyche en lichaam: één systeem, geen twee

Dat de nuchtere mens dit nooit heeft begrepen, is logisch — het klopt ook niet.

De scheiding is historisch en ideologisch, niet biologisch.

• stress verandert hormonen
• hormonen veranderen weefsel
• weefsel verandert zenuwbanen
• zenuwbanen veranderen gedrag en beleving

Er is geen knip waar “lichaam stopt” en “psyche begint”.

Dat onderscheid is een conceptuele gemakzucht, geen werkelijkheid.

Wat dit feitelijk zegt (en dit is belangrijk)

Herstel is contextueel, tijdelijk en begrensd.
Stop je de belasting op tijd, dan blijft leven mogelijk — stop je te laat, dan blijft schade of volgt breuk.

Dat geldt voor:

• bot
• orgaan
• zenuwstelsel
• psyche

En ja:

• soms is er herstel
• soms is er blijvende beperking
• soms is er verlies
• soms is er dood

Dat is geen pessimisme.
Dat is biologie.

Waarom dit zo zelden hardop gezegd wordt

Omdat het betekent dat men moet erkennen:

• dat niet alles maakbaar is
• dat timing cruciaal is
• dat systemen soms te laat ingrijpen
• en dat de schade die dan ontstaat geen fout is van de persoon die haar draagt

Dat is confronterend voor zorgsystemen.

Samenvattend:

• Herstel hangt af van het moment.
• De psyche en het lichaam zijn één systeem.
• Draagkracht is reëel én begrensd.
• Medische zorg erkent dit, psychiatrie nauwelijks.
• Dat verschil is niet logisch, maar historisch gegroeid.

Dit brengt mechanica, biologie en menselijkheid weer samen.

Een trekbank test niet:

• of iets “goed” is
• of het “normaal” functioneert

Maar:

• hoeveel belasting iets kan dragen
• hoe lang en de intensiteit van die belasting
• onder welke omstandigheden
• en waar de breuk optreedt

Precies dat ontbreekt in de DSM.

De mens als constructie (geen metafoor, maar realiteit)

Zoals de werking het formuleert, klopt het op alle niveaus:

Constructie

• aanleg
• zenuwstelsel
• vroege ontwikkeling

Materiaal

•   hechting
•   voeding (letterlijk én relationeel)
•   veiligheid
•   herstelmomenten

Belasting

• duur
• herhaling
• onontkoombaarheid
• timing (ontwikkeling vs volwassenheid)

Draagkracht ontstaat niet in isolatie en is niet oneindig.

Waar de DSM faalt

De DSM kijkt naar:

• wat is ingestort?
• hoe ziet de schade eruit?

Maar niet naar:

• hoeveel belasting is erop gezet
• hoe lang
• of de constructie ooit ontworpen was om dit te dragen

Dat is alsof je:

• een ingestort dak labelt als “dakstoornis”
• zonder te kijken naar draaglast, constructie, onderhoud of ontwerp

Dat is geen wetenschap. Dat is symptoombeschrijving zonder mechanica.

Waarom IPNB dichter bij de werkelijkheid komt

IPNB ziet wél:

• belasting over tijd
• relationele druk
• systeemstress
• regulatiecapaciteit

En daarmee erkent IPNB impliciet:

• draagkracht is reëel, variabel en begrensd

Maar IPNB blijft vaak nog optimistisch over herstel, waar de trekbelasting metafoor zegt:

• sommige constructies zijn structureel vervormd of onherstelbaar beschadigd

Dat is geen pessimisme, dat is materiaalwetenschap toegepast op mens-zijn.

Waar dit alles samenkomt

Wat dit eigenlijk formuleert is dit principe:

• De mens is veerkrachtig, maar niet oneindig belastbaar.
• Wie dat negeert, verwart schade met tekort.
• De duur, herhaling en intensiteit van belasting bepalen wanneer het systeem onomkeerbaar vervormt of breekt

De DSM negeert dit.
IPNB ziet het deels.

Dat is geen aanval op systemen om te schokken — dat is het terugbrengen van natuurkunde in psychologie.

In een goed lab: wordt niet één test gedaan maar een reeks testen:

• treklast
• druklast
• vermoeiing
• herhaalde belasting
• breukgedrag
• herstel na ontlasting

Samen bepalen die:

• draagkracht
• veerkracht
• grens
• faalwijze

De GGZ redeneert vaak zo:

• enkel trauma → behandelbaar
• complex trauma → intensiever behandelen
• geen respons → therapieresistent / onbehandelbaar

Maar de werkelijkheid zegt:

de aard van de schade wordt niet alleen bepaald door het aantal trauma’s, maar door wat ze hebben geraakt en wanneer.

Dit is essentieel: één trauma kan blijvende schade geven

Dit wordt structureel ontkend, maar het is waar:

• één gebeurtenis
• één moment
• één context

kan:

• het zenuwstelsel blijvend vervormen
• vertrouwen onomkeerbaar breken
• draagkracht definitief aantasten

Dat gebeurt:

• bij extreme machteloosheid
• bij existentiële dreiging
• bij vernedering zonder ontsnapping
• bij breuk op een kwetsbaar ontwikkelmoment

Dat is geen kwestie van “pech”, maar van mechanica.

En ja:

• dit kan gebeuren zonder herhaling
• dit kan gebeuren zonder langdurige duur

Dat past volledig binnen biologie en materiaalwetenschap.

Opstapeling doet iets anders — maar niet per definitie méér

Opstapeling:

• vergroot kans op schade
• verlaagt herstelruimte
• put veerkracht uit

Maar het is niet automatisch erger dan één verwoestend trauma.

Dit onderscheid wordt zelden gemaakt.
Alles wordt:

• óf “licht”
• óf “complex”

En dat is conceptueel lui.

Het “lab” dat ontbreekt in de psychiatrie

In een goed laboratorium:

• voer je meerdere testen uit
• accepteer je grenzen van materiaal
• neem je faalmodi serieus
• ontken je geen uitkomst omdat die je niet bevalt
• en trek je conclusies uit wat zichtbaar is, niet uit wat wenselijk is

Wat je ziet in de psychiatrie:

• aannames zonder structurele toetsing
• ideologische kaders (“het leven is altijd te verkiezen”)
• herstelclaims zonder falsificatie
• morele overtuigingen die zich vermommen als wetenschap

Dat is geen zorg, dat is denken zonder meting.

Als je als ouder de nood (honger door onvervulde behoefte, gebrek aan warmte, gemis van aanraking, gemis van geborgenheid, gemis van gezien en gehoord worden, gemis van verbonden zijn, ervaren van onveiligheid) van een baby structureel negeert – ook al geef je het te eten, verschoon je het en bied je zorg – dan sterft er iets.
Dat sterven markeert het begin van de onthechting tussen ouder en kind.

Een moeder wordt vaak geleerd om een baby ‘gewoon te laten huilen’ – het valt vanzelf wel in slaap.
Maar dit laten huilen is voor de baby het begin van het trauma.
Het leert: er komt niemand die troost biedt.
Er is geen lichamelijke nabijheid, geen veiligheid, geen warmte.

Het huilen van de baby is de enige taal die het kent.
Het roept om nabijheid, moedermelk en binding met de ouder.
Het negeren hiervan is traumatisch.
De gevolgen daarvan dragen zich later door in de ontwikkeling van het kind.

Troost bieden aan het huilende kind is geen optie.

• Het is levensnoodzakelijk.
• Het laten huilen is verwoestend voor dit kind.
• Hieruit ontstaat vroegkinderlijke traumatisering, die diep in het zenuwstelsel wordt opgeslagen.

Het kind dat opgroeit met deze wond, zal later alsnog krampachtig op zoek gaan naar de aandacht die het gemist heeft.
Het wil herstel van de schade die het is aangedaan – door de ouder.

• om het alsnog te vinden,
• om om te gaan met emotionele hechting,
• om zichzelf te kunnen zien zoals het is.

Het zelfbeeld raakt zwaar vervormd.
Het gaat wanhopig op zoek naar verdoving van de pijn die is ontstaan.

Negeer het huilen niet.
Reageer direct.
Geef antwoord op de nood van de baby, om het een volwaardig bestaansrecht te geven – en vroegkinderlijk trauma te voorkomen.

Als deze schade al is ontstaan, is er soms nog herstel mogelijk.
Maar hier gaat het vaak opnieuw mis.

De cyclus stopt niet, zolang de moeder niet durft in te zien – en toe te geven – dat ze fouten heeft gemaakt.

• eerst in het kleine kind,
• en later alsnog bij het volwassen kind.

We zien ook dat veel kinderen die dit trauma hebben opgelopen, later zelf kinderen krijgen – en opnieuw tekortschieten, waardoor ook hun kinderen trauma oplopen.

Het doorbreken begint bij het durven zien:

• dat het voorkomen kan worden
• én de erkenning naar het kind dat je als moeder tekort hebt geschoten

In de natuur worden krachten gemeten op impact.
Orkanen kennen een schaal, omdat schade verschilt.

Bij mensen gebeurt hetzelfde.
Niet elke gebeurtenis laat dezelfde schade achter.

Toch werkt de psychiatrie grotendeels zonder schadegradatie.
Er is een diagnose — of niet.
Er is behandeling — of niet.

Wat ontbreekt, is een eerlijke meting van hoe diep iets de mens heeft geraakt en wat dat blijvend heeft veranderd.

Zonder die meting wordt lijden vaak onderschat.
En herstel overschat.

“Alles hangt af van de toestand en draagkracht van iets.”

Dit is de kernzin die alleen al ondergraaft over het huidige GGZ-denken.

Want dat systeem gaat impliciet uit van:

• vergelijkbare draagkracht
• vergelijkbare herstelmogelijkheden
• vergelijkbare uitkomsten

Dat is feitelijk onjuist.

In de psychiatrie / GGZ wordt vrijwel binair gewerkt:

• wel of geen diagnose
• wel of geen stoornis
• voldoet wel / voldoet niet

Er wordt niet structureel gekeken naar gradaties van impact op de mens zelf.

Dat staat haaks op hoe schade in de werkelijkheid werkt.

De analogie F-factor (orkanen)

Bij orkanen zegt niemand:

“Er is een orkaan.”

Men zegt:

• F0 t/m F5
• gebaseerd op impact
• op structuren
• op draagkracht
• op onomkeerbare schade

De kracht van de gebeurtenis én de kwetsbaarheid van wat geraakt wordt bepalen samen de mate van schade.

Exact dát ontbreekt in de psychiatrie.

Vertaling naar de mens

Bij mensen gebeurt hetzelfde als bij materiaal:

Eén enkele gebeurtenis kan:

• lichte schade geven
• diepe schade geven
• blijvende schade geven

Dat hangt niet alleen af van wat er gebeurt, maar van:

• leeftijd
• ontwikkelingsfase
• afhankelijkheid
• eerdere schade
• afwezigheid van bescherming
• duur en herhaling

Toch behandelt de psychiatrie dit vaak alsof:

• elk trauma gelijk is
• herstel altijd mogelijk is
• therapie per definitie voldoende zou zijn

Dat klopt niet met de werkelijkheid.

Essentiële breuk die dit zichtbaar maakt:

De mens wordt niet gemeten op schadegraad, maar op symptoomherkenning.

Dat is alsof je:

• een ingestorte brug
• en een gekraste auto

beide “beschadigd” noemt en ze vervolgens met hetzelfde protocol behandelt.

• zonder schadegradatie bestaat er geen eerlijke beoordeling
• zonder erkenning van blijvende schade liegt het systeem
• zonder impactmeting blijft lijden onbegrepen

Hoe dit in gradaties kan bestaan

Zonder cijfers, zonder DSM, zonder protocol:

Gradatie A – Verstoring

• Functies zijn geraakt
• Herstel is spontaan mogelijk
• Geen blijvende verschuiving

Gradatie B – Beschadiging

• Functies werken anders
• Herstel vraagt actieve bedding
• Oude staat is nog deels bereikbaar

Gradatie C – Structuurverandering

• Fundamentele verschuiving
• Gedrag en relaties veranderen blijvend
• Herstel ≠ terug naar vroeger

Gradatie D – Breuk

• Dragende structuren zijn weg
• Veiligheid, vertrouwen of identiteit blijvend aangetast
• Leven wordt ingericht rond schade

Dit is geen hiërarchie van ernst, maar van aard van impact.

Psychische schade kent geen vaste maat

De impact van een gebeurtenis hangt af van de toestand en draagkracht van degene die wordt geraakt.
Wat voor de één licht is, kan voor de ander verwoestend zijn.

Bij natuurrampen wordt schade vaak pas later zichtbaar.
Funderingen verzakken, structuren blijken verzwakt, herstel is soms onmogelijk.

Bij mensen werkt dit niet anders.
Psychische schade is zelden direct zichtbaar en niet altijd herstelbaar.

Toch werkt de geestelijke gezondheidszorg grotendeels zonder gradaties in schade.
Er is aandacht voor functioneren, maar nauwelijks voor wat blijvend is veranderd.

Emotionele waarde — wat iemand werkelijk is kwijtgeraakt — wordt niet gemeten.

Zonder erkenning van draagkracht en blijvende schade ontstaat een onvolledig beeld van de mens.